EKONOMİ KİMİN İÇİN?

Sevgili okurlar…

Biz ekonomi diyoruz, birileri fon diyor.

Biz vatandaş diyoruz, birileri yatırımcı diyor.

Biz pazardaki fiyatı, mutfaktaki yangını, esnafın siftahsız kapattığı kepengi konuşuyoruz; birileri borsa endeksini, fon getirilerini, yatırım araçlarını anlatıyor.

Ben burada bir şeyi gerçekten anlamıyorum.

Ekonomi dediğimiz şey kimin ekonomisi?

Vatandaşın mı, yatırımcının mı?

Pazara çıkan emeklinin mi, çocuğunun okul masrafını düşünen anne babanın mı, ay sonunu getirmeye çalışan esnafın mı?

Yoksa elindeki parayı bir fondan diğerine taşıyıp parasına para katanların mı?

Elbette yatırım da önemlidir, yatırımcı da.

Sermaye olmadan üretim olmaz, üretim olmadan istihdam olmaz.

Ama ekonominin bütün hikâyesini yalnızca yatırımcı üzerinden anlatmaya başlarsanız, orada bir eksiklik var demektir.

Çünkü gerçek ekonomi sadece ekranlarda yeşil yanan rakamlardan ibaret değildir.

Gerçek ekonomi, kasaptan yarım kilo eti hesap ederek alan vatandaştır.

Gerçek ekonomi, müşterisi kapıdan girdiğinde “Acaba satış yapabilecek miyim?” diye bekleyen esnaftır.

Gerçek ekonomi, tarlasına gübre atarken maliyeti düşünen üreticidir.

Gerçek ekonomi, maaşını aldığı gün borçlara dağıtan çalışandır.

Bir ülkede fonlar büyüyebilir.

Borsa yükselebilir.

Yatırım araçları kazandırabilir.

Ama vatandaşın alım gücü düşüyorsa, esnaf satış yapamıyorsa, üretici emeğinin karşılığını alamıyorsa, orada çıkıp da “Ekonomi iyi gidiyor” demek insanın içine pek sinmiyor.

Çünkü vatandaş rakamlarla yaşamıyor.

Vatandaş market fişiyle yaşıyor.

Elektrik faturasıyla yaşıyor.

Kirasıyla yaşıyor.

Çocuğunun servis parasıyla, mutfak masrafıyla, kredi kartı borcuyla yaşıyor.

Sonra bize dönüp fonlardan, yatırım araçlarından, portföylerden söz ediliyor.

İyi de kardeşim, cebinde yatırım yapacak para kalmayan vatandaş hangi fonu konuşacak?

Ay sonunu zor getiren insan hangi yatırım aracını değerlendirecek?

Borçla yaşayan bir toplumda “yatırımcı güveni” kadar “vatandaşın güveni” de önemli değil mi?

Benim derdim yatırımcıyla değil.

Benim derdim, ekonominin merkezine kimin konulduğuyla.

Eğer ekonomi insan içinse, önce insanın sofrasına bakacağız.

Eğer ekonomi vatandaş içinse, önce vatandaşın cebine bakacağız.

Eğer ekonomi üretim içinse, üreticinin kazanıp kazanmadığına bakacağız.

Ve eğer gerçekten güçlü bir ekonomiden söz edeceksek, yalnızca fon kazananları değil; alın teriyle çalışanı, üreteni, satanı, geçinmeye çalışanı da konuşacağız.

O yüzden yine soruyorum:

Vatandaş mı önemli, yatırımcı mı?

Gerçek ekonomi mi önemli, yoksa fon adı altında parasına para katanların ekonomisi mi?

Belki de mesele bu kadar karmaşık değil.

Ekonomi, halkın hayatına dokunmuyorsa, rakamlar ne kadar güzel olursa olsun eksik kalır.

Ben hâlâ anlamaya çalışıyorum.

Gerçekten biri çıkıp bize anlatsın.

Kalın sağlıcakla…