BÜTÜN DİNLERE AYNI PENCEREDEN BAKMAK

Bugün yeryüzünde dört bin beş yüz, beş bin civarında farklı isimle anılan din olduğu ifade ediliyor. Birçok insan da bütün bu dinlere aynı pencereden bakıyor. “Dinlerin hepsi aynı değil mi? Hepsi de insan aklının ürünü… Nihayetinde bütün dinler..?” diyerek aralarında hiçbir ayrım gözetmiyor.

Oysa işin temeline indiğimizde insanlığa mutluluk vadeden iki farklı yaklaşımın bulunduğunu görürüz. Birincisi, dünyanın sunduğu nimetlerden ne kadar çok sahip olursan o kadar mutlu olacağını söyler. Diğeri ise Allah'la, kendinle, insanlarla ve içinde yaşadığın doğayla ilişkilerini ne kadar düzgün kurarsan o kadar huzurlu ve mutlu olacağını esas alır. Birisi vaat ettiği halde gerçekte mutlu kılamazken diğeri düzgün bir ilişkiyle gerçek mutluluğu, değil bu dünyada sağlamak öbür aleme bile aktarır. 

Peki, bu kadar çok din neden var? Yahudilik ve Hıristiyanlığı nereye koyacağız? Nihayetinde onlar da peygamberleri aracılığıyla Allah'ın gönderdiği dinlerden değil mi?

Bu dinlere uzaktan ve birbirinden bağımsız yapılar olarak baktığımızda, farklı isimler altında çok sayıda din görürüz. Dolayısıyla hepsini aynı pencereden değerlendirmek ilk bakışta haklı görünebilir. Ancak bu dinlere sondan geçmişe doğru baktığımızda karşımıza bambaşka bir tablo çıkar.

Görürüz ki önceki peygamberlerin tebliğ ettiği ilke ve prensipler, onların ardından gelen insanlar tarafından kendi anlayışlarına göre değiştirilip yeniden şekillendirilerek özünden uzaklaştırılmıştır. Daha sonra gönderilen peygamberler insanları yeniden hakikate çağırmış, fakat onların ardından gelenler de aynı sapmaları tekrarlamıştır. Bu süreç son peygambere ve onun aracılığıyla gönderilen Kur'an ile son noktaya ulaşmıştır.

Kur'an'ın daha önceki bu sapmalarla ilgili uyarıları oldukça dikkat çekicidir. Allah bize namaz kılın diye seslenmez. Namazı dosdoğru kılın diye seslenir. “Dosdoğru” ifadesi geçmişteki sapmayı düzelten bir ifadedir. Çünkü insanlar, Allah'la kuracakları irtibatın özünü kaçırmışlar ve ona zamanla şekilsel bir misyon yükleyip, pratik hayatta etkisiz hâle getirmişlerdir.

Geçmişte insanlar ölüleriyle ilgili de kendi zihin dünyalarında çeşitli ritüeller oluşturmuş ve bu konuyu abartarak çok uç noktalara taşımışlardır. Allah bu konuda da tüm sapmaların önüne geçerek, onların affı ve mağfireti için sadece kendisine yönelinmesini ve bu konuda ondan yardım istenilmesini belirtmiştir.

İnsanlar zamanla Allah tasavvurunda da öyle ileri gitmişler ki O'nu insan şeklinde düşünmüş, ana baba konumuna yerleştirmişlerdir. Kur'an, bu sapmayı da İhlâs suresi üzerinden kesin bir dille düzeltmiştir.

Bir başka sapma şekli ise hahamlar ve rahipler üzerinden örneklendirilerek dikkat çekilen din adamlarının rab edinilmesi, onların din adına verdikleri hükümlere sınırsız yetki tanınması konusudur. Kur'an, onların helal ve haram konusundaki hükümlerinin Allah'ın hükümlerinin önüne geçirilmemesinin gerekliliğini hatırlatır. (Tevbe 31) Üstelik din adamlarının sapkın davranışları olarak halkın mallarını haksız yere yemelerine, altın ve gümüş biriktirmelerine de dikkat çeker. (Tevbe 34)

Hele gerçek dinin Âdem ile İblis, Hâbil ile Kâbil, İbrahim ile Nemrut, Musa ile Firavun ve Hz. Muhammed ile Ebu Leheb'in şahsında Mekke'nin kodamanlarıyla verdiği mücadele üzerinden safları ayırması yok mu? İşte gerçek dinin kendini açık ettiği asıl meselesi budur: Hak ile batılın, mazlum ile zalimin, adalet ile zulmün arasındaki ayrımı ortaya koymak.

Zalimlerle mücadelesi olmayan, insanı hakikatin ve adaletin yanında durmaya çağırmayan bir din, özünden uzaklaştırılmış ve insanlar tarafından ele geçirilip şekillendirilmiş bir dindir. Nihayetinde herhangi bir isimle geçmiş dinler arasında yer almayı hak etmiş demektir.