ÇOCUKLARIMIZ VE EĞİTİM ANLAYIŞIMIZ

İnsanı huzurlu veya huzursuz kılan, çoğu zaman en yakınındaki insanlarla kurduğu ilişkidir. Belki de bu yüzden Allah, Kur’an’da İbrahim’in (a.s.) dilinden bizlere şu duayı öğretir: “Rabbimiz! Bize göz aydınlığı, huzur ve mutluluk kaynağı olacak eşler ve evlatlar lütfet.”

Biz genellikle duayı, belirli ifadeleri çokça tekrar etmek olarak anlarız. Oysa dua, Allah’tan ne istediğimizi daha dilimizden dökülmeden önce yüreğimizde şekillendirmektir. “Rabbim, gönlümden geçen şu özelliklere sahip bir evlat istiyorum.” diyebilmektir. Çünkü insan Allah’tan her ne istiyorsa, o istediği şey önce yüreğinde şekillenir, sonra dilinden O’na doğru dökülür. O hâlde bizler, her şeyden önce nasıl bir evlat, nasıl bir insan istediğimizi zihnimizde ve gönlümüzde belirlemeliyiz.

İnsanın ilk okulu annesinin yüreğidir. Çocuk, daha konuşmayı öğrenmeden önce yürek ve gönül dili üzerinden annesiyle ilişki kurmaya başlar. Anne, yüreğinde hangi duyguları taşıyorsa çocuk da o duyguların ikliminde büyür.

Bir çocuğun gelecekteki kimliği ve kişiliği, henüz hayatının ilk yıllarında işittiği kavramlarla şekillenmeye başlar. Doğruluk, adalet, merhamet, yardımseverlik, dürüstlük, hoşgörü, insan ve Allah sevgisi gibi kavramlar çocuğun zihin duvarına nakşedilirse, zamanla onun kişiliğinin bu kavramlar doğrultusunda şekillenmesi sağlanmış olur.

Aynı şekilde, erken yaşlarda işittiği olumsuz ifadeler veya basit yönlendirmeler de kişiliğinin olumsuz şekillenmesine sebep olabilir. Mesela fiziksel güzelliğine veya yakışıklılığına sürekli dikkat çekilen çocuk, önce aynalar karşısında kendisiyle bir yarışa girer, sonra çevresindeki insanlarla kendisini kıyaslamaya başlar. Belki de zamanla bütün zihinsel ve fiziksel enerjisini dış görünüşünü mükemmelleştirmeye harcar.

Oysa az önce değindiğimiz gibi, çocuğa daha küçük yaşlarda, “Senin yüreğinin güzelliği… Gerçekten çok güzel bir kalbin var.” şeklinde ifadeler kullanabilsek, onu bambaşka ufuklara doğru yönlendirmiş olurduk.

Aslında eğitim meselesinde iki temel hedefimiz olmalı: Önce insanın insanî yönünü, yani güzel insan olma tarafını geliştirmek; sonra onu bilgi, yetenek ve kabiliyetlerle donatmak.

Bugün eğitim sistemimizde, kâğıt üzerinde millî değerlere bağlılık ifadesiyle insani kimliği öne çıkarılan ve geleceğin bilgisiyle donanımlı fertler yetiştirmek hedefleniyor. Ancak güzel yürekli insan yetiştirme noktasında çoğu zaman hedefi ıskalıyoruz.

İster çocuğun ilk eğitim mekânı olan aile olsun, ister çocukların kendilerine rol model olarak gördükleri öğretmenler olsun, onların kişiliklerin şekillenmesindeki etkilerini göz önünde bulundurarak yeterince özel bir çabanın içinde değiliz.

Bugünkü eğitim anlayışımızda çoğu zaman öğrencinin kişiliğinden çok, çözdüğü soru sayısı önemseniyor. Okul başarısı, kaç öğrencinin sınavla öğrenci alan bir üst okula yerleştirildiği üzerinden değerlendiriliyor. Dersin birkaç dakikasını öğrencinin kişiliğinin güzelleşmesine, insanî değerlere ilgi duymasına ayırmak bile bazen gereksiz görülüyor.

Elbette bilgi önemlidir. Çocuklarımız geleceğin bilgisiyle donatılmalıdır. Fakat sadece bilgi, güzel insan olmak için yeterli değildir. Bilgi, insanın elindeki bir imkândır. Onu nasıl kullanacağını belirleyen ise insanın yüreği, yüreğinde şekillenmiş olan duygulardır.

Bugün okullarımızda yaşanan bazı olayların önüne geçmek için güvenlik tedbirlerini artırıyoruz. Elbette tedbir gereklidir. Fakat yüreği eğitilmemiş bir insanın önüne ne kadar güvenlik tedbiri koyarsanız koyun, asıl problemi çözmüş olmazsınız.

Her bir yüreğin önüne bir polis karakolu kursak bile vicdanı eğitemediğimiz sürece bu yeterli olmayacaktır. Çünkü insanı asıl koruyan, dışarıdaki güvenlik görevlisi değil, içindeki vicdandır.

Öyleyse çocuklarımızın sadece zihnini değil, yüreğini de eğitelim. Onlara sadece soru çözmeyi değil, doğruyu seçmeyi; sadece kazanmayı değil, paylaşmayı; sadece başarılı olmayı değil, adil ve merhametli olmayı da öğretelim.

Çünkü bilgi insanın aklını büyütür; güzel bir yürek ise insanın insanlığını…