Ani hava değişimleri kalp krizini artırır mı?

Ani sıcaklık iniş-çıkışları (birkaç gün içinde hızla soğuma/ısınma), vücudun ısı dengesini korumak için verdiği tepkiler nedeniyle kalp-damar sistemine ek yük bindirebiliyor.

Bu durum özellikle kalp hastalığı olanlarda, ileri yaşta ve risk faktörleri bulunan kişilerde kalp krizi dâhil akut kardiyovasküler olayların tetiklenme olasılığını yükseltebiliyor. Kardiyoloji Uzmanı Dr. Murat Şener de ani sıcaklık değişimlerinin kalp üzerinde “doğrudan stres” oluşturduğunu belirterek, risk grubundakilerin hava geçişlerinde daha dikkatli olması gerektiğini vurguluyor. Soğuk hava kalbi neden zorlar? Soğukta vücut ısı kaybını azaltmak için damarları daraltır (vazokonstriksiyon). Bu tablo: Tansiyonun yükselmesine, Kalbin iş yükünün artmasına, Kalp kasının oksijen ihtiyacının yükselmesine neden olabilir. Özellikle koroner arter hastalığı bulunan bireylerde ani soğuk maruziyeti, göğüs ağrısı ve kalp krizi riskini artırabilen bir zemin oluşturur. Aşırı sıcak hava kalbi nasıl etkiler? Sıcak havalarda vücut serinlemek için damarları genişletir ve terleme artar. Bu süreç: Sıvı kaybı (dehidrasyon) ve elektrolit dengesizliği, Nabız artışı, Bazı kişilerde ritim bozukluğu eğilimi gibi sonuçlara yol açarak kalbin daha fazla çalışmasına neden olabilir. Özellikle yaşlılar ve kalp-damar hastalığı olanlarda risk daha belirgin hale gelebilir. Bilimsel çalışmalar ne diyor? Kısa dönemli sıcaklık değişkenliğinin (hava sıcaklığının hızlı dalgalanmasının) kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili olabileceğini gösteren epidemiyolojik çalışmalar var. Bazı araştırmalar, 65 yaş ve üzeri grupta sıcaklık değişkenliğine bağlı etkilerin daha belirgin olabildiğini bildiriyor. Ayrıca geniş veri setlerine dayanan çalışmalarda, ani sıcaklık “kaymaları” ile kalp krizi nedeniyle hastane başvuruları arasında ilişki saptandığı da raporlanıyor. Kimler daha fazla risk altında? Ani hava değişimlerinde risk artışı daha çok şu gruplarda öne çıkıyor: Kalp hastalığı olanlar Yüksek tansiyon / yüksek kolesterol hastaları Obezite sorunu yaşayanlar İleri yaştakiler Ani sıcaklık değişimlerinde uzmanlardan pratik öneriler Dr. Şener’in de dikkat çektiği temel önlemler şöyle özetleniyor: Aşırı soğuk ve sıcaktan mümkün olduğunca korunmak Hava koşullarına uygun giyinmek (katmanlı giyim, baş-boyun-el koruması) Sıvı tüketimini artırmak (özellikle sıcak günlerde) Çok soğuk/sıcak saatlerde ağır efordan kaçınmak Ne zaman acile başvurmalı? Şu şikâyetler varsa zaman kaybetmeden 112 aranması gerektiği hatırlatılıyor: Göğüste baskı/sıkışma, sol kola-çeneye vuran ağrı Ani nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı Bayılma hissi, yeni başlayan ciddi çarpıntı Kalp sağlığı açısından hava koşullarının “basit bir üşüme/terleme meselesi” olarak görülmemesi gerektiğini belirten uzmanlar, özellikle risk grubundakilerin ani hava geçişlerinde günlük rutinlerini daha kontrollü planlamasını öneriyor.