YAZMA BECERİSİ ÜZERİNE

Yazılı anlatım, insan yaşamının, eğitim öğretimin ve dilin en önemli öğelerinden biridir. Bu yüzden gerek ana dilde gerekse de yabancı dil öğretim programlarında öğrencilerin yazılı anlatım becerilerini geliştirmek eğitimin başlıca hedeflerinden biridir. Yazılı anlatımın temelinde yazılacak konu hakkında kişisel bilgi ve bu bilginin etkin bir şekilde anlatılması vardır. Yazılı anlatım; noktalama işaretlerinden tutun da, anlamlı bir bütünlük, tutarlılık, yazım kuralları, sözcük seçimi ve kullanımı, sıfat, dilbilgisi ve bağlaçların doğru kullanımı, kağıt düzeni; yazma biçimi, kompozisyon düzeni ( giriş-gelişme-sonuç), ana düşünceyi destekleyici fikirler ve ayrıntılar, tema, bakış açısı, düşünme ve ifade etme gibi bir çok parametreleri kapsayan bir süreçtir. Yazılı anlatım becerileri sadece öğrenen için değil; konuya ilişkin yeterince bilgisi ve deneyimi olmayan öğretmenler için de öğretilmesi zor bir süreçtir. Yapılan araştırmalar, herhangi bir bilişsel altyapı oluşturulmadan; örneğin, yazıdan önce gerekli bilgilerin toplanması, düşüncelerin beyin fırtınası şeklinde kağıda aktarılması ve toplanan bilgiler çerçevesinde neden-sonuç ilişkisi kurulması, analiz-sentez yapılması ve bir tezi ispatlama gibi bilişsel bir düşünme sistemi kazandırılmadan öğrenciden istenen bu etkinliğin değersiz, amaçsız ve verimsiz olduğunu artık kanıtlamıştır. Yine yapılan araştırmalar bize yazı yazmanın bir süreç olduğunu ve öğrencilerimizin ortaya çıkardıkları son ürünün bu süreç içerisindeki performanslarını da değerlendirmemizi önermektedir. Artık öğrenciye boş bir kağıt verilerek bir saat içinde bir konu hakkında bilgi toplamadan, plan yapmadan, düzeltme veya grup çalışması yapmadan ortaya bir ürün çıkarmasını beklemenin ve sadece yazılan ürünü dikkate alarak notlandırma ve değerlendirmenin yanlış bir uygulama olduğu kanıtlanmıştır. Bilim ve araştırmalar, sınıflarımızda yazı yazma becerisini öğretirken profesyonel bir yazarın yaptıklarına bir göz atmamızı önermektedir: yazar, yazmadan önce plan yapar, planını gözden geçirir, taslak yapar ve yazar, yazarken de başkasına sorar, araştırma yapar, başkasına okutur ve ürününün son halini almadan önce bir çok taslak yapar. Sınıf ortamında etkili bir yazmaya ulaşmak için aynı sürecin takip edilmesi ve öğrencinin bağımsız ama işbirlikçi bir ortamda çalışması gerekmektedir. Bu sistem öğrencinin başarısını ve verimini artıracaktır. Süreç odaklı yazma çalışmalarında takip edilmesi gereken hazırlık yapma, plan yapma, taslak yapma, yazma ve gözden geçirme gibi bir takım aşamalar vardır. Bu yüzden okul müfredatlarında yazma becerisi kazandırma dersleri ayrı olarak düzenlenmelidir ki süreçteki bu aşamalar konusunda öğrencilerimize beceriler kazandıralım.