VERGİ İNCELEMELERİ - 2

8-VERGİ MÜFETTİŞİ NE ZAMAN İŞE BAŞLAMIŞ SAYILIR Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından mükellefin kendisine veya bulunduğu sektöre yönelik olarak yapılan her türlü araştırma, inceleme, bilgi isteme ve yazışma gibi faaliyetler işe başlandığını gösterir. 9- VERGİ MÜFETTİŞİ İNCELEMEYE İSTEDİĞİ ZAMAN BAŞLAYABİLİR Mİ? Vergi müfettişi, mükellef nezdinde  inceleme görevinin verilmesinden itibaren en geç otuz gün içinde incelemeye başlamak zorundadır. Bu süre içinde incelemeye başlamaz ise durumu gerekçeli bir yazı ile bağlı olduğu birime bildirerek ve en fazla on beş gün ilave süre alabilecektir. Ancak üst birim ek süre vermeyip inceleme görevini başka bir inceleme elemanına da verebilir. 10-İNCELEMEYE BAŞLARKEN TUTANAK DÜZENLENMESİ ZORUNLU MU? Vergi incelemesine, “İncelemeye Başlama Tutanağı” ile başlanır. Bu tutanak mükellef nezdinde düzenlenir ve bir örneği mükellefe teslim edilir. Tutanağın bir örneği ayrıca Vergi Denetim Kurulu İle mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir. İncelemeye başlama tarihi, mükellefin tutanağı imzaladığı tarihtir. Tutanakta mükellefin imzasının bulunmaması halinde tutanağın vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarih incelemeye başlama tarihi olarak kabul edilir; bu durumda incelemeye başlama tutanağının bir örneği ayrıca mükellefin bilinen adresine vergi dairesince gönderilir. İncelemeye başlama tutanağı, vergilendirme ile ilgili doğacak ihtilaflarda ve vergi aflarından yararlanmada hak doğuran çok önemli bir belgesidir. Tutanakta Aşağıdaki Bilgilere Yer Verilir. Nezdinde inceleme yapılanın kimlik bilgileri, unvanı, adresi ve faaliyet konusu, İncelemenin türü (tam/sınırlı inceleme), İncelemeye alınma gerekçesi, İncelemenin konusu, İnceleme dönemi, İnceleme dairede yapılacaksa buna ilişkin nezdinde inceleme yapılanın muvafakati, tutanağın düzenlenme yeri ve tarihi, inceleme elemanının ve hazır bulunması halinde mükellefin veya temsile yetkili olan kişilerin imzası, mükelleflerin incelemeyle ilgili hak ve yükümlülükleri hakkında bilgi. 11- İNCELENECEK DEFTER VE BELGELERİN ALINMASINDA HANGİ İŞLEMLER YAPILIR? Mükelleflerin defter ve belgeleri yazılı olarak istenir ve tutanakla teslim alınır. Mükellefe gönderilecek isteme yazısında,  ibraz edilecek defter ve belgeler ile ibraz süresi ve yeri, ibraz edilmemesi halinde uygulanacak müeyyideler belirtilir. Mükellefin yazıya gerek kalmadan defter ve belgelerini kendisi getirip ibraz ederse, inceleme elemanı,  tutanak düzenlemek suretiyle defter ve belgeleri alır. 12- VERGİ İNCELEMESİ NE KADAR SÜRE İÇİNDE TAMAMLANMALI? Önceki yıllarda incelemeler yıllarca sürmekteydi ve incelemede kalmak da mükellef açısından psikolojik anlamda sıkıntı yaratmaktaydı. Bu nedenle bu sürelere bir düzenleme getirildi. Yeni uygulama ile; -Tam inceleme yapılması halinde en fazla bir yıl, -Sınırlı inceleme yapılması halinde ise en fazla altı ay içinde, incelemenin bitirilmesi esastır. -Bu süreler içerisinde incelemenin bitirilemeyeceğinin anlaşılması halinde, vergi müfettişi,   ek süre talep edebilir. Vergi Denetim Kurulu,  altı ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Ancak ek süre verilmesi halinde, incelemenin bitirilememe nedeninin mükellefe yazılı olarak bildirilmesi gerekir.Vergi müfettişi, süresinde inceleme raporu düzenlememesi halinde durumu gerekçeleri ile birlikte yazılı olarak bağlı oldukları birime bildirir gerekçeleri uygun bulunmaz ise incelemeyi bitiremeyen inceleme elemanı hakkında disiplin hükümlerini uygulanabilir. 13-İNCELEME SONUNDA DEFTER VE BELGELER MÜKELLEFE NE ZAMAN İADE EDİLMELİ Mükellefin defter ve belgeleri, inceleme elemanınca raporların düzenlenmesi ve bu inceleme raporlarının, rapor değerlendirme komisyonlarına intikal ettiği tarihten itibaren en geç on beş gün içerisinde bir tutanak ile iade edilmesi gerekir.   Vergi Müfettişi inceleme esnasında gerekli görülen hallerde, vergilendirme ile ilgili olayları ve hesap durumlarını tutanaklar ile tespit ve tevsik edebilir. Mükellefin itiraz ettiği hususları inceleme elemanı  tutanağa geçirmelidir. Özellikle bu konuda vergi müfettişleri mükellefin beyanını tutanağa almama yönünde eğilime sahiplerdir. Ancak mükellefler itiraz ve görüşlerini tutanağa geçirtebilirler. Özellikle dava konusu edilecek raporlar için bu husus daha sonra önem arz edecektir. Düzenlenen tutanakların birer nüshasının tutanakları imza edenlere verilmesi zorunludur. Bu husus da genellikle mükelleflerce ihmal edilen bir husustur. Diğer yandan müfettişin size sorduğu sorular için önceden veya tutanağı imzalattıktan sonra sonradan inceleme ve araştırma yapacağı hususu unutulmamalı ve buna göre cevaplar verilmelidir. Vergi inceleme elemanı, ilgilileri tutanakları imzalamaları için zorlayamaz. İlgililer tutanakları imzalamaktan çekindikleri takdirde tutanakta bahis konusu edilen olaylar ve hesap durumlarını ihtiva eden defter ve belgeler, mükellefin rızasına bakılmaksızın alınır ve inceleme neticesinde tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar kesinleşinceye kadar geri verilmez. Suç delili olan defter ve belgeler mükellefin rızasına bakılmaksızın alıkonulur. Alıkonulan defter ve belgeler yazı ile mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine gönderilerek muhafazası sağlanır. Yazımızın ilk girişinde de belirtiğimiz üzere ; “Vergiden kaçınmak hak; Vergi kaçırmak suçtur.”