Çocuk işçiliğinde sıfır tolerans: Türkiye’nin Yeni Nesil Mücadele Modeli

Türkiye, özellikle mevsimlik tarım alanlarında görülen çocuk işçiliğini önlemek için kapsamlı ve çok boyutlu bir mücadele yürütüyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İŞKUR ve SGK iş birliğiyle uygulanan yeni model; çocuğun sahadan çekilmesini, ailelerin desteklenmesini, işveren davranışlarının dönüştürülmesini, yaşam koşullarının iyileştirilmesini ve eğitime erişimin artırılmasını aynı çatı altında topluyor. Türkiye genelinde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri güçlendirildi Ülke çapında oluşturulan “Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri”, risk altındaki çocukları tespit eden, yönlendiren ve takip eden en kritik saha yapılanması olarak öne çıkıyor. Bakanlık, bu mücadeleyi METİP fonları, AB kaynakları, ILO ve UNICEF projeleri gibi farklı finansman mekanizmalarıyla destekliyor.   2024/5 Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Merkez–Yerel Koordinasyon Güçlendi 2024 yılında yayımlanan “Mevsimlik Tarım İşçileri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, çocuk işçiliği ile mücadelede karar alma süreçlerini hızlandırarak ulusal koordinasyonu güçlendirdi. Genelge kapsamında: 8 ilde bölgesel çalıştaylar düzenlendi. 14 Şubat 2025’te Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu ilk toplantısını gerçekleştirdi. Çocuk işçiliğiyle mücadele saha uygulamaları kurumsal ve sürdürülebilir bir zemine taşındı.   e-METİP Sistemi Dijital Dönüşümü Başlattı Mevsimlik tarım işçilerinin yaşam koşullarını izlemek için geliştirilen e-METİP sistemi, tüm sektörlerdeki çocuk işçiliği riskini takip edecek şekilde yenilendi. Bu sistemle: Risk altındaki çocuklar anlık izleniyor. Yönlendirme ve koruma tedbirleri hızlıca devreye alınabiliyor. Dijital veri sayesinde politika geliştirme süreçleri iyileştiriliyor. Türkiye, bu dijital dönüşüm sayesinde İttifak 8.7 Küresel Ortaklığı kapsamında çocuk işçiliği ile mücadelede “rehber ülke” konumuna yükseldi.   Tarımda Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi Projesine 1,5 Milyar TL’yi Aşan Bütçe Mevsimlik tarımda çocuk işçiliğini sona erdirmeye yönelik proje, 1,5 milyar TL üzerindeki bütçesi ile Türkiye’nin en kapsamlı sosyal destek uygulamalarından biri oldu. Proje kapsamında: Binlerce çocuk eğitime kazandırıldı. Ailelere sosyal ve ekonomik destek verildi. Yaşam alanları iyileştirildi. Tarım aracılarından muhtarlara kadar geniş bir paydaş grubunun kapasitesi artırıldı. Çocuklar için kıyafet, kırtasiye, hijyen, beslenme desteği sağlanırken METİP alanları aktif hale getirildi; tarlalara seyyar tuvaletler, güvenlik önlemleri, yaşam alanlarına teknik iyileştirmeler yapıldı. Ayrıca çocuklar için sosyal – kültürel etkinlikler, yaz kampları ve sportif faaliyetler düzenlendi.   UNICEF ile Yeni Dönem: 5 Milyar TL’lik Proje Başladı Çocuk işçiliğiyle mücadelede uluslararası iş birlikleri de önemli bir yer tutuyor. UNICEF ile yürütülen ve 5 milyar TL’yi aşan bütçeye sahip yeni proje, 2 Haziran 2025 itibarıyla uygulamaya girdi. Yeni proje: En az 5 bin çocuğa doğrudan erişmeyi, Ailelerin desteklenmesini, Çocuklara yönelik koruma, bakım ve eğitim hizmetlerinin genişletilmesini hedefliyor. Bu kapsamlı çalışma, Türkiye'nin çocuk işçiliğiyle mücadelede örnek gösterilen bir ülke olarak uluslararası alanda konumunu güçlendirdi.